مطالعات گرده شناسی در برخی گونه های جنس Salix در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد /دانشگاه الزهراء (س)

2 استادیار/ دانشگاه الزهراء (س)

3 استاد پژوهش/ موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور.

4 استادیار /دانشگاه الزهراء (س)

چکیده

در این پژوهش دانه‌های گرده شش گونه از جنس Salix با استفاده از میکروسکوپ نوری و الکترونی  اسکنینگ  بررسی شدند. نتایج بررسی‌ها نشان داد که دانه‌های گرده سه شیاری بوده و شکل کلی آنها از کروی تا تقریبا مستطیلی و کشیده تغییر می‌کند. بیشتر دانه‌های گرده سه لوبه با لوب‌های محدب و اندازه دانه‌های گرده بسیار متنوع و با اگزین مشبک بود. ویژگی‌های موری مانند شکل و اندازه منفذ در گونه های مختلف متفاوت و منفذ دارای اقطار برابر یا نا برابر بود و الگوی آن از دایره‌ای، بیضوی تا چند‌ضلعی دیده می‌شد. بر اساس مطالعات قبلی دانه‌های گرده در این مطالعه در تیپ‌های مختلف زیر قرار گرفتند: Salix alba در تیپ 6، S. issatissensis در تیپ 1،S. acmophylla, S. zygostemon ،S. cinerea در تیپ 2، S. elbursensis در تیپ 5 وS. excels درتیپ 3 و 6. نتایج این پژوهش نشان داد که شکل و اندازه دانه گرده در گونه‌های مختلف مشابه بوده اما ساختار اگزین متفاوت است و می‌تواند در تشخیص گونه‌ها استفاده شود. همچنین با توجه به الگوی اگزین در گونه دورگه S. zygostemonمی‌توان S. cinereaرا والد نر و گونهS. elbursensisرا والد ماده آن تشخیص داد.

کلیدواژه‌ها


Abdel Khalik, K., Van Den Berg, R.G., Van Der Maesen, L. J. G. & El Hadidi, M. N. (2002): Pollen morphology of some tribes of Brassicaceae from Egypt and its systematic implications. -Feddes Repertarium. 113(3-4): 211-223.

Abdollazadeh, A. 2008: Phylogeny of Salicaceae family based on morphology and molecular analysis, M. Sc. thesis in Persian, unpublished. -Tarbiat Modares Universty, Tehran.

Argus, G. W. 1965: The taxonomy of the Salix glauca complex in North America. -Cambridge, Mass. Gray Herbarium of Harvard University 196: 1- 142.

Erdtman, G. 1952: Pollen Morphology and Plant Taxonomy (An Introduction to Palynology, I). -Chron. Bot. Waltham, Mass., USA. pp. 539.

Fang-Zhen, F., 1987: On the distribution and origin of Salix in the world. - Acta Phytotax. Sinica 25: 307- 312.

Khalili, Z., Maassoumi, A. A., Ghahremaninejad, F., & Mirzaie-Nodoushan, H. 2010. Foliar anatomy of some Salix species (Salicaceae) in Iran. -Iran. Journ. Bot. 16 (2): 293-302.

Kim, K. H. 1984. A contribution to the pollen morphology of Salix viminalisL. -Journal ofKorean Forestry Society 66: 64-67.

Kim, K. H., Koh, D. K. & Zsuffa, L. 1989: A contribution to the pollen morphology of Korean Salix L. (Salicaceae). -Journal ofKorean Forestry Society 78: 35-41.

Kim, K. H., Zsuffa, L. 1989: A study on the pollen morphology of Salix sections in subgenus Salix L. (Salicaceae). -Journal ofKorean Forestry Society 78: 132-142.

Kuprianova, L. A. 1965: The Palynology of the Amentiferae. -Moscow, Publishing Office Nauka, pp. 214. (in Russian).

Maassoumi, A. A., 2009: Experimental taxonomy of the genus Salix L. (Salicaceae) in Iran. -Iran. Journal of Botany 15 (1): 3-20.

Ohashi, H., 2000: A systematic enumeration of Japanese Salix (Salicaceae). -J. Jpn. Bot., 75: 1-41.

Punt, W., Hoen, P. P., Blackmore, S., Nilsson, S. & Le Thomas, A. (2007). “Glossary of pollen and spore terminology”. -Review Palaeobotany and Palynology 143 (1-2): 1-81.

Skvortsov, A. K. 1969: Salicaceae In K. H. Rechinger (ed.) Flora Iranica no. 65. -Akademische Druck. U. Verlagsansatalt. Graz, Austria.

Sohma, K. 1993: Pollen Diversity in Salix (Salicaceae). Science Reports of the Tohoku University, Fourth Series, Biology 40: 77–178.

Straka, H. 1952: Zur Feinmorphologie des Pollens von Salix und von Artemisia. -Svensk Botany Tidskr. 46: 204-227.

Wang, J. Q. 1985: Studies on the pollen morphology of family Salicaceae in Gansu. -Acta Botanica Sinica 27: 599-604.

 

 

Abdel Khalik, K., Van Den Berg, R.G., Van Der Maesen, L. J. G. & El Hadidi, M. N. (2002): Pollen morphology of some tribes of Brassicaceae from Egypt and its systematic implications. -Feddes Repertarium. 113(3-4): 211-223.

Abdollazadeh, A. 2008: Phylogeny of Salicaceae family based on morphology and molecular analysis, M. Sc. thesis in Persian, unpublished. -Tarbiat Modares Universty, Tehran.

Argus, G. W. 1965: The taxonomy of the Salix glauca complex in North America. -Cambridge, Mass. Gray Herbarium of Harvard University 196: 1- 142.

Erdtman, G. 1952: Pollen Morphology and Plant Taxonomy (An Introduction to Palynology, I). -Chron. Bot. Waltham, Mass., USA. pp. 539.

Fang-Zhen, F., 1987: On the distribution and origin of Salix in the world. - Acta Phytotax. Sinica 25: 307- 312.

Khalili, Z., Maassoumi, A. A., Ghahremaninejad, F., & Mirzaie-Nodoushan, H. 2010. Foliar anatomy of some Salix species (Salicaceae) in Iran. -Iran. Journ. Bot. 16 (2): 293-302.

Kim, K. H. 1984. A contribution to the pollen morphology of Salix viminalisL. -Journal ofKorean Forestry Society 66: 64-67.

Kim, K. H., Koh, D. K. & Zsuffa, L. 1989: A contribution to the pollen morphology of Korean Salix L. (Salicaceae). -Journal ofKorean Forestry Society 78: 35-41.

Kim, K. H., Zsuffa, L. 1989: A study on the pollen morphology of Salix sections in subgenus Salix L. (Salicaceae). -Journal ofKorean Forestry Society 78: 132-142.

Kuprianova, L. A. 1965: The Palynology of the Amentiferae. -Moscow, Publishing Office Nauka, pp. 214. (in Russian).

Maassoumi, A. A., 2009: Experimental taxonomy of the genus Salix L. (Salicaceae) in Iran. -Iran. Journal of Botany 15 (1): 3-20.

Ohashi, H., 2000: A systematic enumeration of Japanese Salix (Salicaceae). -J. Jpn. Bot., 75: 1-41.

Punt, W., Hoen, P. P., Blackmore, S., Nilsson, S. & Le Thomas, A. (2007). “Glossary of pollen and spore terminology”. -Review Palaeobotany and Palynology 143 (1-2): 1-81.

Skvortsov, A. K. 1969: Salicaceae In K. H. Rechinger (ed.) Flora Iranica no. 65. -Akademische Druck. U. Verlagsansatalt. Graz, Austria.

Sohma, K. 1993: Pollen Diversity in Salix (Salicaceae). Science Reports of the Tohoku University, Fourth Series, Biology 40: 77–178.

Straka, H. 1952: Zur Feinmorphologie des Pollens von Salix und von Artemisia. -Svensk Botany Tidskr. 46: 204-227.

Wang, J. Q. 1985: Studies on the pollen morphology of family Salicaceae in Gansu. -Acta Botanica Sinica 27: 599-604.