تنوع مورفولوژیکی گیاه مرزنجوش (Origanum vulgare) در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد / گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 استادیار / گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 دانشیار / گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

4 استادیار / دانشگاه شهید بهشتی، پژوهشکده گیاهان دارویی

چکیده

در این مطالعه، تنوع مورفولوژیکی 144 ژنوتیپ از 24 جمعیت گیاه مرزنجوش (Origanum vulgare )، که شامل دو زیرگونه (subsp. viride و subsp. vulgare) بودند، برای تعیین صفات ارزشمند به منظور انجام برنامه های اصلاحی آینده و اهداف دارویی مورد ارزیابی قرار گرفت. در این بررسی، 32 صفت مورفولوژیکی کمی و کیفی مطالعه شدند. نتایج، تنوع بالایی از صفات مهم را در بین جمعیت های آنالیز شده نشان داد. نتایج همبستگی ساده حاکی از روابط معنی داری در میان برخی از فاکتور های اندازه گیری شده مهم بود. آنالیز عوامل اصلی (PCA) تقریبا 86 درصد از تغییرات مربوط به صفات تاثیر گذار مهم را توجیه کرد که برخی از این صفات عبارت بودند از: طول میانگره دوم، طول برگ، گل آذین و دم گل آذین، متوسط تعداد گل آذین هر ساقه، رنگ براکته، کاسه و جام گل، تراکم کرک های براکته و کاسه، طول و عرض کاسه و  براکته و طول دمبرگ. آنالیز کلاستر در فاصله تقریبا 13 جمعیت ها را به دو بخش اصلی تقسیم کرد. اولین گروه 21 جمعیت و دومین گروه اصلی 3 جمعیت را شامل شدند. تمام نمونه های مربوط به گروه دوم و یک جمعیت از گروه اول متعلق به زیر گونه subsp. vulgare بودند در حالی که بقیه جمعیت ها زیر گونه دیگر را شامل می‌شدند

کلیدواژه‌ها


Aligiannis, N., Kalpoutzakis, E., Mitaku, S. & Chinou, I. B., 2001: Composition and antimicrobial activity of the essential oils of two Origanum species. -Journal of Agriculture Food Chemistry 49: 4168-4170.

Azizi, A., Wagner, C., Honermeier, B. & Friedt, W., 2009: Intraspecific diversity and relationship between subspecies of Origanum vulgare revealed by comparative AFLP and SAMPL marker analysis. -Plant Syst. Evol. 281: 151–160.

Carlström, A., 1984: New species of Allyssum, Consolida, Origanum and Umblicus from the SE Aegean Sea. -Willdenowia 14: 15-26.

Chalchat, J. C. & Pasquier, B., 1998: Morphological and chemical studies of Origanum clones: Origanum vulgare L. subsp. vulgare. -J. Essent. Oil. Res. 10: 119–125.

D’Antuono, L. F., Galleti, G. C. & Bocchini, P., 2000: Variability of essential oil content and composition of Origanum vulgare L. populations from a North Mediterranean Area (Liguria Region, Northern Italy). -Ann. Bot. 86: 471–478.

Danin, A., 1990: Two new species of Origanum (Labiatae) from Jordan. -Willdenowia. 19: 401-404.

Danin, A. & KÜnne, I., 1996: Origanum jordanicum (Labiatae) , a new species from Jordan, notes on the other species of Origanum sect. Campanulaticalyx. -Willdenowia. 25: 601-611.

Hadian, J., Ebrahimi, S. N. & Salehi, P., 2009: Variability of morphological and phytochemical characteristics among Satureja hortensis L. accessions of Iran. -Industrial Crops and Products. 32: 62–69.

Ietswaart, J. H., 1980: A taxonomic revision of the genus Origanum (Labiatae). Ph. D. thesis. -Leiden Botanical Series 4. Leiden University Press, The Hague.

Keskitalo, M., Pehu, E. & Simon, J. E., 2001: Variation in volatile compounds from Tansy (Tanacetum vulgare L.) related to genetic and morphological differences of genotypes. -Theoretical and Applied Genetics. 29: 265–285.

Kokkini, S., 1997: Taxonomy, diversity and distribution of Origanum species. In: Padulosi, S. (ed.) Oregano, 14. -Proceeding of the IPGRI International Workshop. Italy, Rome, pp, 2-12.

Lagouri, V., Blekas, G., Tsimidou, M., Kokkini, S. & Boskou, D., 1993: Composition and antioxidant activity of essential oils from oregano plants grown wild in Greece. -Z. Lebensm. Unters. Forsch. 197: 20-23.

Mockute, D., Bernotiene, G.&  Judzentiene, A., 2003: The β-ocimene chemotype of essential oils of the inflorescences and the leaves with stems from Origanum vulgare subsp. vulgare growing wild in Lithuania. -Biochemical Systematics and Ecology. 31: 269-278.

Mozaffarian, V., 1996: A Dictionary of Iranian Plant Names. - Farhang Moaser, Tehran.

Norusis, M. J., 1998: SPSS/PC advanced statistics. SPSS Inc. -Chicago, IL, USA.

Rechinger, K. H., 1982: Labiatae in Flora Iranica no. 150. –Graz, Akademische Druck- und Verlagsanstalt.

Saez, F., 1999: Essential oil Variability of Thymus baeticus growing wild in Southeastern Spain. -Biochemical Systematics and Ecology. 27: 269-276.

Sivropoulou, A., Papanicolaou, E., Nikolaou, C., Kokkini, S., Lanaras, T. & Arsenakis, M., 1996: Antimicrobial and cytotoxic activities of Origanum essential oils. -J. Agri. Food Chem. 44: 1202-1205.

Snogerup, S., 1971: Evolutionary and plant geographical aspects of Chasmophytic communities. In Davis, P.H., Harper, P.C., Hedge, I.C., (Eds.), Plant life of South-West Asia, pp, 157-170. -Edinburgh, The Botanical Society.

Vieria, R. F., Grayer, R. J. & Paton, A., 2001: Genetic diversity of Ocimum gratissimum L. based on volatile oil constituents, Flavonoides and RAPD Markers. -Biochemical Systematics and Ecology. 29: 287-304.